ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾನೂನು ಕೇವಲ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷದ ಅಥವಾ ವರ್ಗದ ಸಂಘಟಿತ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 14ನೇ ‘ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವೇದಿಕೆ’ಯಲ್ಲಿ (St. Petersburg International Legal Forum) ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ಅಧಿವೇಶನದ (Plenary session) ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವು “ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನ ಕಾನೂನು: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಅಳತೆಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ” ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.
ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಫಾಲ್ಕನೆಟ್ಸ್ ಬ್ರಾಂಜ್ ಹಾರ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್’ (Falconet’s Bronze Horseman) ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಆ ಸ್ಮಾರಕವು ನಿಂತಿರುವ ಬಲಿಷ್ಠ ತಳಪಾಯವನ್ನು (ಥಂಡರ್ ಸ್ಟೋನ್) ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಳಹದಿಯಾದ ‘ಸಮಾನತೆ’ಗೆ ಅವರು ಹೋಲಿಸಿದರು. ‘ಸಮಾನತೆ’ಯ ಉಗಮದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಸಿಜೆಐ, ಸಮಾನತೆಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1215) ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ‘ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ’ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. “ಯಾವ ರಾಜನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿಗೆ ತಲೆಬಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆತ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಾಜನಾಗಿರಲು ಅರ್ಹನಲ್ಲ” ಎಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.
ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ‘ಸಮಾನತೆ’ಯ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಸಮಾನತೆಯು ಪ್ರಬಲರು ಅರ್ಹರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸವಲತ್ತಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಬದಲಾಗಿ, ಸಮಾನತೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಕರಣವಾಗಿದೆ; ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾನೂನು ಕೇವಲ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟಿತ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿಜೆಐ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತೀವ್ರ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. “ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾವಿಂದು ಸೇರಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಎನ್ನುವುದು ಕೆಲವರ ಸವಲತ್ತೇ ಅಥವಾ ಸಮಾನರ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನೇ ಎಂದು ಇಂದಿಗೂ ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಜಗತ್ತೇ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್: ಭಾರತದ ತಂಡ ಯಾಕೆ ಆಡುತ್ತಿಲ್ಲ?
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಕಾನೂನಿನ ನೆರವು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ಅವರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾನೂನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದರು. ಭೌಗೋಳಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಸಮಾನತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. “ನಾವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯದ ಸೇವಕನಂತೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆಯೇ ಹೊರತು, ಯಜಮಾನನಂತಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾನೂನು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಕೂಲವಲ್ಲ, ಅದು ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಜೆಐ ಹೇಳಿದರು.
ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ತಾರತಮ್ಯ ನಿವಾರಣಾ ಒಪ್ಪಂದ (CEDAW) ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವರು ಇದೇ ವೇಳೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೈತಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದರು.
ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಡತನವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾ ಈಗಷ್ಟೇ ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೌತ್’ (Global East and South) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಿಪರೀತ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಇಂತಹ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆಯ ಇತಿಹಾಸವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಳಂಕರಹಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಿಷಾದಿಸಿದರು.
ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ‘ಬ್ರಾಂಜ್ ಹಾರ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್’ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಅದರ ತಳಪಾಯದ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಮರುನೆನಪಿಸಿದ ಸಿಜೆಐ, ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಕಾನೂನಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ‘ಕಾನೂನು’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಈ ಸಮಾನತೆಯ ತಳಪಾಯವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಮತ್ತು ಅವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.
