ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಜಲಾಶಯಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಾಹಾಕಾರ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ನದಿಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅಲ್ಲದೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದವೂ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನಲೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ರಾಯಚೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ, ಯಾದಗಿರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದು ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳು ಬತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮನೆಮಂದಿಯಲ್ಲರೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದು ನೀರು ತರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ರೈತರು ಬೆಳೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 14 ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 895.65 ಟಿಎಂಸಿ ಇದ್ದರೂ, ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾದ ನಂತರವೂ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರವೇ 26 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, 213 ತಾಲೂಕುಗಳು ಹಾಗೂ 2,410 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ, ಹೊಸ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಕೊರೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೋರಾಟದ ಕಣವಾಗಿತ್ತು. ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಹರಿಸುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದವು. ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಿರುವಾಗಲೇ ನೀರು ಬಿಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಜತೆಗೆ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತ್ತು.
ಈ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ನದಿಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದವು. ಕುಮಾರಧಾರಾ, ನೇತ್ರಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ನೆರೆ ನೀರಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಾಗಿ ಪರದಾಡುವ ವೈಪರೀತ್ಯ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಳೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಅಸಮಾನತೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, “ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೇವಲ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಅಂತರ್ಜಲ ಬಳಕೆ, ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳ ನಾಶ, ನಗರೀಕರಣ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಕೊರತೆ, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿವೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ, ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಜ್ಯ ನದಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಶಾಶ್ವತ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜ್ಯದ ನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿ: ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು
| ಜಲಾಶಯ | ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ (ಅಡಿಗಳಲ್ಲಿ) | ಇಂದಿನ ಮಟ್ಟ | ಒಳಹರಿವು (ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್) | ಹೊರಹರಿವು (ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್) |
|---|---|---|---|---|
| ಕೆಆರ್ಎಸ್ | 124.80 | 94.40 | 13,522 | 1,565 |
| ಹಾರಂಗಿ | 2,859 | 2,857.75 | 16,880 | 19,700 |
| ಕಬಿನಿ | 2,284 | 2,281.23 | 19,037 | 12,000 |
| ಹೇಮಾವತಿ | 2,922 | 2,909.06 | 11,686 | 500 |
| ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ | 1,819 | 1,777.95 | 38,183 | 2,032 |
| ಸೂಪಾ (ಮೀ.) | 564 | 537.90 | 2,606 | 288.83 |
| ಮಾಣಿ | 595 | 581.14 | 5,216 | 00 |
| ತುಂಗಭದ್ರಾ | 1,633 | 1,610.56 | 24,968 | 3,003 |
| ಮಲಪ್ರಭಾ | 2,079.50 | 2,059.10 | 4,782 | 1,194 |
| ಘಟಪ್ರಭಾ | 2,175 | 2,153.65 | 17,004 | 1,556 |
| ತುಂಗಾ (ಮೀ.) | 588.24 | 588.19 | 75,526 | 73,021 |
| ಭದ್ರಾ* | 186 | 158 | 23,000 | 182 |
| ಆಲಮಟ್ಟಿ (ಮೀ.) | 519.60 | 519.00 | 92,500 | 1,11,308 |
| ನಾರಾಯಣಪುರ (ಮೀ.) | 492.25 | 491.42 | 1,10,000 | 1,05,474 |
ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳು ಭರ್ತಿಯಾಗದೆ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದ ಕಾರಣ ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.
- ಬೆಂಗಳೂರು: ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನೀರು ಮಾತ್ರ?
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲವೆಂದು BWSSB ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಲಭ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರು ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ನಗರದ ಅನೇಕ ಹೊರವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಸುರಪುರ | ಸಮಾಧಿ ಗುಂಡಿ ತೋಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ದಲಿತರಿಗೆ ಕೊಲೆ ಬೆದರಿಕೆ: 17 ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲು, ತನಿಖೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಋತುವಿನ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಲ್ಲ. ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಸಮತೋಲನದ ನಗರೀಕರಣ, ಅಂತರ್ಜಲದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಜನರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಚಿತ್ರಣಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿವೆ.
