ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮಿತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ ಶತ್ರುಗಳೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚಿನ ನಡಿಗೆಯಾಗಿದೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ನೆಲದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೇಳತೀರದ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗಿತ್ತೋ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ನರಮೇಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತೋ, ಅಂತಹ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಇದೀಗ ಹೊಸ ‘ದೋಸ್ತಿ’ಗೆ ಕೈಚಾಚಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಕತ್ತಿ ಮಸೆದಂತಿದೆ.
ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಿಪರ್ಯಾಸ
ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ, 1971ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವಾಗಿದ್ದ ಇಂದಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನೆ ನಡೆಸಿದ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಕರಾಳ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸರ್ಚ್‌ಲೈಟ್’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಹತ್ಯೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೂಟಿಗಳು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದ್ದವು. ಅಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ರಕ್ತ ಹರಿಸಿ, ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಾಲಚಕ್ರ ಉರುಳಿದಂತೆ, ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ವೈರಿಯನ್ನೇ ಮಿತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿವೆ.
ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಂಡ ನಂತರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದತ್ತ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತೋರುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಹಸೀನಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ 1971ರ ಯುದ್ಧಾಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಕರಾಚಿ-ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ನೌಕಾ ಸಂಪರ್ಕ: ಆತಂಕದ ಆರಂಭ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರಾಚಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಹಡಗು ನೇರವಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ಬಂದರಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿರುವುದು ಭಾರತದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿಸಿದೆ. 1971ರ ನಂತರ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ನೌಕಾ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇದೊಂದು ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನೌಕಾ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತಾನು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತನ್ನದೇ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದೆ. ಚೀನಾದ ಬೆಂಬಲಿತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸೇನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ, ಅದು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದೆ.
ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆ
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಸೇನಾ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಗಳಿವೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭದ್ರತಾ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಆಶ್ರಯ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಸೀನಾ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತು. ಈಗ ಪಾಕ್-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಮೈತ್ರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದರೆ, ಐಎಸ್‌ಐ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಜಾಲವನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಬಹುದು.
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಅಂತ್ಯ?
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಂಬಂಧ ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾದುದಲ್ಲ; ಅದು ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಸುಗೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದವರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿರೋಧಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪರ ಒಲವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೀನಾಯ ಹಿಂಸೆ ಎಸಗಿದವರನ್ನೇ ರಕ್ಷಕರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ನೆರೆಯ ದೇಶದ ನಡೆ, ಖಂಡಿತಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ. ಭಾರತವು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದು ಶತ್ರುವಿನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಿರುವುದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಶಾಂತಿಗೆ ಭಂಗ ತರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಂತೂ ಸತ್ಯ.
