ರೆಫರಿಗಳು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಗೋಲನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪಾಲನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ. ಆಟಗಾರರು ಎಷ್ಟೇ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದರೂ, ನಿಯಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಂದು ಕೂದಲೆಳೆಯಷ್ಟು ಮೀರಿದ್ದರೂ ಆ ಗೋಲಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು (ಜೂನ್ 16) ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತಂಡಗಳು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸೆಣಸಾಡುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಘಟನೆಯೊಂದು ನಡೆಯಿತು. ಪಂದ್ಯದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಆಟಗಾರನೊಬ್ಬ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದಾಗ, ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ರೆಫರಿ ದಿಢೀರನೆ ಆ ಗೋಲನ್ನು ‘ಅಮಾನ್ಯ’ (ರದ್ದು) ಮಾಡಿದರು. ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ನೋಡಲು ಅದು ಪಕ್ಕಾ ನ್ಯಾಯಯುತ ಗೋಲಿನಂತೆಯೇ ಇತ್ತು. ಪಂದ್ಯ 2-2 ರಿಂದ ಡ್ರಾ ನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಅಮಾನ್ಯ ಗೋಲು ಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಇರಾನ್ 3-2 ರಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಸೆಮಿ-ಆಟೊಮೇಟೆಡ್ ಆಫ್‌ಸೈಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ’ (SAOT) ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಇರಾನ್ ಆಟಗಾರನ ಕಾಲು ‘ಆಫ್‌ಸೈಡ್’ ಗೆರೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ದಾಟಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.
ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗೋಲು ದಾಖಲಾದಾಗ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರರು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರೆಫರಿ ತನ್ನ ಕೈ ಸನ್ನೆ ಅಥವಾ ಸೀಟಿಯ ಮೂಲಕ ಆ ಗೋಲನ್ನು ಅಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಇಡೀ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಧಿಡೀರ್ ಮೌನ ಹಾಗೂ ನಿರಾಸೆ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರರು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಚೆಂಡನ್ನು ಬಲೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೂ, ಆಟದ ನಿಯಮಗಳ ಕಿಂಚಿತ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಗೋಲನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇರಾನ್ ತಂಡಕ್ಕಾದ ಈ ನಿರಾಸೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌಲರ್ ಎಸೆದ ಚೆಂಡು ಸ್ಟಂಪ್‌ಗೆ ಬಡಿದು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ‘ಬೌಲ್ಡ್’ ಆದರೂ ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡರ್ ಡೈವ್ ಹೊಡೆದು ‘ಕ್ಯಾಚ್’ ಹಿಡಿದರೂ, ಆ ಎಸೆತವು ‘ನೋ-ಬಾಲ್’ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅಂಪೈರ್ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಔಟ್ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದರೂ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಾಗ ಆ ಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ! ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದ್ದರೆ ರೆಫರಿಗಳು ಅದನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಫಿಫಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು – ಕನ್ನಡಿಗ ಕೆಂಪಯ್ಯನವರ ಮರೆಯಲಾಗದ ಸಾಧನೆ
ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬಾರಿಸಿದ ಗೋಲೊಂದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆಫ್‌ಸೈಡ್, ಗೋಲು ಗಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಬಿಲ್ಡ್-ಅಪ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೌಲ್, ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಮೈದಾನದ ಗೆರೆ ದಾಟಿರುವುದು. ಹಿಂದೆ ರೆಫರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡಂತೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಆಟಗಾರನ ದೇಹದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊಣಕಾಲು ಅಥವಾ ಭುಜ ಆಫ್‌ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಎಆರ್ (VAR) ಮೂಲಕ ಗೋಲನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ರದ್ದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿರುವ 2026ರ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಛಾವಣಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಚೆಂಡು ಹಾಗೂ ಆಟಗಾರರ ದೇಹದ 29 ವಿಭಿನ್ನ ಬಿಂದುಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಅಂತರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈಗ ಗೋಲು ದಾಖಲಾಗುವ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನಡೆಯುವ ‘ಬಿಲ್ಡ್-ಅಪ್’ ಹಂತವು ವಿಎಆರ್ ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಗೋಲು ಬಾರಿಸುವ ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಮುನ್ನ, ಅದೇ ತಂಡದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ‘ಫೌಲ್’ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ನಡೆಯಲ್ಲೇ ನಿಯಮಾವಳಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಗೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕರಾರುವಕ್ಕಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಗೋಲುಗಳು ಅಮಾನ್ಯವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ 2022ರ ಕತಾರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಬಾರಿಸಿದ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂರು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ‘ಆಫ್‌ಸೈಡ್’ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಎಆರ್ ಮೂಲಕ ಅಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಲಿಯೊನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಲೌಟಾರೊ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರು ಬಾರಿಸಿದ ಗೋಲುಗಳು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ‘ಹೈ-ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಲೈನ್’ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಕೇವಲ ಇಂಚುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ರದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಅದೇ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಆಂಟೊನಿ ಗ್ರೀಜ್‌ಮನ್ ಬಾರಿಸಿದ ಗೋಲನ್ನು, ಪಂದ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಸೀಟಿ ಊದಿದ ಬಳಿಕ ವಿಎಆರ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಭಾರಿ ವಿವಾದಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. 1986ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಮರಡೋನಾ ಕೈಯಿಂದ ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದ್ದರು (ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್). ಅಂದು ರೆಫರಿಗೆ ಆ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣದ ಕಾರಣ ಗೋಲು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ, 2010ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲ್ಯಾಂಪಾರ್ಡ್ ಒದ್ದ ಚೆಂಡು ಗೆರೆ ದಾಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ರೆಫರಿ ಅದನ್ನು ಗೋಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕರಾಳ ಘಟನೆಯೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಗೋಲ್-ಲೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ವಿಎಆರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪರ-ವಿರೋಧ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಕ್ರೀಡಾ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ವಿಎಆರ್ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆಟದ ನೈಜ ವೇಗವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ರೆಫರಿಗಳು ಮತ್ತು ಫೀಫಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಟದಲ್ಲಿ “ಶೇಕಡಾ 100ರಷ್ಟು ನಿಖರವಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು” ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ರೆಫರಿಗಳು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಗೋಲನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪಾಲನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ. ಆಟಗಾರರು ಎಷ್ಟೇ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದರೂ, ನಿಯಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಂದು ಕೂದಲೆಳೆಯಷ್ಟು ಮೀರಿದ್ದರೂ ಆ ಗೋಲಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ ನೈಜ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಘನತೆ ಇರುವುದೇ ಅದರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಗೋಲು ಅಮಾನ್ಯವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಆಫ್‌ಸೈಡ್ (Offside):ಚೆಂಡನ್ನು ಪಾಸ್ ಮಾಡುವಾಗ ದಾಳಿಕೋರ ಆಟಗಾರನು ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಕೊನೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಆಟಗಾರನಿಗಿಂತ (ಡಿಫೆಂಡರ್) ಮುಂದಿದ್ದರೆ ಅಮಾನ್ಯ.
ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್ (Handball):ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆಟಗಾರನ ಕೈಗೆ ಚೆಂಡು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಗೋಲಾದರೆ ಅಮಾನ್ಯ.
ಬಿಲ್ಡ್-ಅಪ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಫೌಲ್ (Foul in Build-up): ಗೋಲು ಬಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ, ದಾಳಿಕೋರ ತಂಡದ ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅಮಾನ್ಯ.
ಚೆಂಡು ಗೆರೆ ದಾಟಿದ್ದರೆ (Ball Out of Play): ಗೋಲು ದಾಖಲಾಗುವ ಮುನ್ನ ಚೆಂಡು ಮೈದಾನದ ಗಡಿ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾಟಿ ಹೊರಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅಮಾನ್ಯ.
ಗೋಲ್‌ಕೀಪರ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಿ (Foul on Goalkeeper): ಗೋಲು ಗಳಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಗೋಲ್‌ಕೀಪರ್‌ಗೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನಿಯಮಬಾಹಿರವಾಗಿ ತಡೆದರೆ ಅಮಾನ್ಯ.
ಪರೋಕ್ಷ ಫ್ರೀ-ಕಿಕ್ (Indirect Free Kick): ಇನ್‌ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಫ್ರೀ-ಕಿಕ್ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಚೆಂಡು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ತಾಗದೆ ನೇರವಾಗಿ ಗೋಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಅಮಾನ್ಯ.
